• Hotline: +84 1900 0271
  • Email: info@genuinepartner.com
  • Address: 628C Ha Noi HighWay, An Phu Ward, District 02, Hochiminh City

“Chìa khóa” trong phát triển cảng cạn

Đầu tư và phát triển cảng cạn (ICD-Inland ContainerDepot) theo hình thức đối tác công tư (PPP) là khuyến nghị của nhiều chuyên gia nhằm hiện thực hóa Quy hoạch phát triển hệ thống ICD tại Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến 2030. Theo đó, các công trình có quy mô lớn sẽ được Nhà nước tạo điều kiện đầu tư về quỹ đất, phía tư nhân sẽ đầu tư về trang thiết bị, kho bãi & tổ chức khai thác ICD.

 ICD Tân Cảng Sóng Thần

Cần quỹ đất lớn

Theo thống kê của Bộ Giao thông vận tải, toàn quốc hiện có tất cả 21 ICD, tập trung tại miền Bắc & miền Nam (miền Trung chưa có). Trong đó có 5 cảng cạn (ICD) được Bộ này công bố theo quy chế hoạt động cảng cạn bao gồm: Cảng cạn Phúc Lộc (Ninh Bình), Hải Linh (Phú Thọ), Cảng cạn Km3+4 Móng Cái (Quảng Ninh), Tân Cảng Nhơn Trạch (Đồng Nai), Tân Cảng Hải Phòng (Hải Phòng).

Theo đại diện Cục Hàng hải Việt Nam cho biết, trước thời điểm tháng 8 năm 2014, do Quy chế quản lý hoạt động cảng cạn (ICD) chưa được ban hành nên thiếu cơ sở pháp lý để quản lý ICD, từ phân định cơ quan quản lý (QL), quy hoạch (QH), cấp phép đầu tư (CPĐT), quản lý hoạt động khai thác đến việc công bố thành lập cảng cạn. Đây là nguyên nhân khiến đa số cảng cạn hiện nay (16 ICD) chủ yếu phát triển từ các cảng thông quan nội địa theo quy định của hải quan.

Quy hoạch và phát triển hệ thống ICD đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, từ nay đến năm 2020, cả nước sẽ hình thành 13 ICD, trong đó miền Bắc có 5 cảng, miền Trung – Tây Nguyên có 5 cảng và miền Nam có 3 cảng cạn.

Tuy nhiên, theo Viện Chiến lược và Phát triển giao thông vận tải, phát triển ICD đang gặp khó khăn vì vấn đề kết nối cảng với hình thức vận tải thứ II, đặc biệt là đường sắt, đang đối mặt với nhiều thách thức.

Thực tế cho thấy, không dễ để  cơ quan quản lý và doanh nghiệp có thể tìm được vị trí để xây dựng ICD vừa đảm bảo kết nối & quỹ đất đủ lớn để phát triển theo quy hoạch. Mặt khác, việc triển khai đầu tư các dự án đường sắt xây dựng mới hiện nay rất chậm chạp do không huy động được nguồn vốn cũng là nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu kết nối ICD với hệ thống giao thông đường sắt.

Theo quy định, việc kết nối giao thông đường sắt chuyên dùng (gồm cả cảng cạn) là phải kết nối vào ga trên hệ thống đường sắt quốc gia. Tuy nhiên, quy định này lại đang gây khó khăn, tốn kém cho các đơn vị đầu tư khi phải đầu tư đường sắt chuyên dùng, phải tăng chiều dài tuyến kết nối.

PPP – chìa khóa mở “nút thắt”

Theo Cục Hàng hải Việt Nam, để có thể thực hiện được thành công Quy hoạch chi tiết phát triển hệ thống ICD Việt Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2030 mà Bộ Giao thông vận tải vừa công bố thì một trong những giải pháp có tính “cốt lõi” là tăng cường hợp tác Nhà nước – tư nhân (PPP) trong đầu tư và phát triển ICD. Việc áp dụng mô hình PPP để đầu tư phát triển các ICD, nhất là các công trình có quy mô lớn nên theo hướng Nhà nước tạo điều kiện về quỹ đất, quy hoạch kết nối đường sắt với ICD, hoàn chỉnh môi trường pháp lý & ban hành cơ chế chính sách cho phát triển cảng, còn phía nhà đầu tư thì đầu tư thiết bị, kho bãi & tổ chức khai thác cảng cạn.

Theo khuyến nghị của các chuyên gia Viện Nghiên cứu và Phát triển Giao thông  Vận tải, 1 số mô hình hợp tác PPP trong phát triển cảng cạn có thể áp dụng trong điều kiện tại Việt Nam, có thể là Nhà nước hỗ trợ đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông kết nối, doanh nghiệp đầu tư cảng cạn, trung tâm logistics & quản lý khai thác. Một mô hình PPP khác nữa là Nhà nước đầu tư kết cấu hạ tầng ICD, trung tâm logistics rồi cho các doanh nghiệp thuê & khai thác.

Mặt khác, để tăng cường sự tham gia của ngành đường sắt vào sự phát triển ICD thì phải nâng cao năng lực vận tải của ngành này, trong đó có việc đẩy mạnh liên doanh và liên kết để đầu tư phát triển ICD thông qua ba hình thức. Thứ I là, đẩy mạnh việc xã hội hóa đầu tư mở rộng, nâng cấp các ga đường sắt có thể tham gia vận tải, xếp dỡ container  và cung cấp dịch vụ vận tải đường sắt. Thứ II là, liên doanh và liên kết với các DN logistics, hãng vận tải đa phương thức, cảng biển… để vận chuyển container đường sắt; tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các ICD có thể đầu tư đấu nối đường sắt vào cảng cạn. Cuối cùng là bổ sung quy hoạch các cảng cạn (ICD) vào quy hoạch chi tiết hoặc các dự án đầu tư các tuyến đường sắt mới kết nối với các cảng biển, cửa khẩu quốc tế, xem xét điều chỉnh quy hoạch vị trí các nhà ga đường sắt hiện tại sang vị trí mới để thuận lợi cho việc kết nối với các ICD.

(Nguồn Báo Đầu Tư)